Cudzoziemiec pracował na oświadczeniu o powierzeniu wykonywania pracy i zbliża się koniec okresu, na jaki pracodawca zarejestrował je w powiatowym urzędzie pracy. Co dalej po wygaśnięciu oświadczenia? Najważniejsza zasada brzmi: nie wolno legalnie pracować ani jednego dnia bez ważnego tytułu do pracy, a oświadczenie nie odnawia się samo. Ten przewodnik pokazuje wąsko jeden moment - kiedy okres pracy z oświadczenia dobiega końca - i tłumaczy prostym językiem, jak dalej legalnie zatrudnić cudzoziemca u tego samego pracodawcy bez powstania luki: przez kolejne oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy albo zezwolenie na pracę. Czym jest samo oświadczenie, kto może na nim powierzyć pracę i na jak długo, wyjaśniamy osobno w przewodniku oświadczenie o powierzeniu pracy; tutaj wchodzimy wąsko w samo „co teraz”. Nie jesteśmy urzędem ani kancelarią - przy każdym kroku odsyłamy do oficjalnego źródła. Pełny obraz całej legalizacji zatrudnienia cudzoziemców w Polsce zbiera przewodnik po legalizacji zatrudnienia cudzoziemców.
Co się dzieje, gdy okres pracy z oświadczenia dobiega końca
Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy daje cudzoziemcowi dostęp do rynku pracy tylko na czas, na jaki pracodawca wpisał je do ewidencji oświadczeń w powiatowym urzędzie pracy (PUP). Gdy ten okres się kończy, kończy się Twój tytuł do pracy - czyli podstawa, która pozwalała cudzoziemcowi legalnie pracować w Polsce u tego pracodawcy. Od dnia po wygaśnięciu praca na starym oświadczeniu jest już pracą nielegalną, nawet jeśli nic w firmie się nie zmieniło: to samo stanowisko, ten sam pracodawca, ta sama umowa.
Dwie rzeczy, o których trzeba pamiętać:
- Oświadczenie nie przedłuża się automatycznie. Nikt nie zrobi tego za pracodawcę - żeby kontynuować zatrudnienie, potrzebny jest świadomie załatwiony kolejny tytuł do pracy.
- To pracodawca powierza pracę i to on uruchamia kolejny tytuł do pracy. Kolejne oświadczenie rejestruje pracodawca w urzędzie pracy, a o zezwolenie na pracę występuje pracodawca u wojewody. Ale to Ty jako cudzoziemiec ponosisz ryzyko, jeśli zaczniesz wykonywać pracę bez ważnego tytułu - dlatego pilnuj terminu i dopytuj pracodawcę.
Praktyczny wniosek jest jeden: zadbaj o kolejny tytuł do pracy, zanim wygaśnie stary - a nie dzień po. To jedyny sposób na zachowanie ciągłości zatrudnienia.
Kolejne oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy
Jeśli warunki ścieżki uproszczonej są nadal spełnione, najprostszym sposobem na zachowanie prawa do pracy u tego samego pracodawcy jest kolejne oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy. To znów ten sam, szybki tryb: pracodawca rejestruje nowe oświadczenie elektronicznie przez portal praca.gov.pl, a powiatowy urząd pracy dokonuje wpisu do ewidencji oświadczeń - bez pełnego postępowania administracyjnego, dlatego procedura jest stosunkowo szybka. Dopiero wpis do ewidencji pozwala legalnie kontynuować pracę na warunkach z oświadczenia.
Kiedy ta droga kontynuacji zatrudnienia ma sens:
- Pracownik nadal jest obywatelem państwa oświadczeniowego - Armenii, Białorusi, Mołdawii albo Ukrainy. To zamknięta lista uprawniająca do ścieżki uproszczonej.
- Kontynuacja powierzenia pracy mieści się w dopuszczalnym okresie pracy przewidzianym dla oświadczenia.
- Praca u tego samego pracodawcy na zasadniczo tych samych warunkach zatrudnienia.
Po wpisie nowego oświadczenia do ewidencji masz znów ważny tytuł do pracy i pełen dostęp do rynku pracy u tego pracodawcy, więc możesz legalnie kontynuować zatrudnienie. Aktualną listę państw, limit okresu pracy, opłatę i ewentualne ograniczenia kolejnego oświadczenia sprawdzaj w źródle: biznes.gov.pl - oświadczenie o powierzeniu pracy. Jak krok po kroku zarejestrować takie oświadczenie, pokazuje instrukcja jak wypełnić oświadczenie o powierzeniu pracy.
Zezwolenie na pracę - gdy zatrudnienie ma trwać dłużej
Gdy zatrudnienie ma trwać dłużej, niż pozwala oświadczenie, albo wykracza poza ramy ścieżki uproszczonej, naturalnym krokiem jest przejście na zezwolenie na pracę - dokument, który pozwala cudzoziemcowi legalnie pracować w Polsce u konkretnego pracodawcy. To również tytuł do pracy, dający dostęp do rynku pracy, ale wydawany w innym trybie: o zezwolenie na pracę występuje pracodawca, a wydaje je wojewoda w drodze decyzji administracyjnej (przy pracy sezonowej - starosta za pośrednictwem powiatowego urzędu pracy). Wniosek o zezwolenie na pracę składa się tak samo elektronicznie przez praca.gov.pl.
Dlaczego zezwolenie na pracę bywa lepszym wyborem przy kontynuacji zatrudnienia:
- Dłuższy i powtarzalny okres pracy - zamiast krótszego limitu oświadczenia zezwolenie pozwala na dłuższe zatrudnienie u pracodawcy, z możliwością przedłużenia.
- Szerszy zakres dostępu do rynku pracy - obejmuje sytuacje, których oświadczenie nie obsługuje (m.in. inne obywatelstwo, delegowanie, funkcja w zarządzie, praca sezonowa).
- Stabilniejsza podstawa zatrudnienia dla pracownika, który ma zostać w firmie na dłużej.
Jak działa procedura zezwolenia na pracę i co przygotowuje pracodawca, rozwijamy w przewodniku zezwolenie na pracę. Którą drogą iść w Twojej sytuacji - kolejne oświadczenie czy zezwolenie na pracę - pomaga rozstrzygnąć przewodnik po legalizacji zatrudnienia cudzoziemców.
Jedna uwaga na marginesie: jeśli pracownik chce nie tylko kontynuować zatrudnienie, ale też zostać w Polsce dłużej, jedną z opcji jest jednolite zezwolenie na pobyt czasowy i pracę - z punktu widzenia prawa do pracy to po prostu kolejny tytuł do pracy, tyle że uzyskiwany dłuższą drogą. Gdy zależy Ci wyłącznie na szybkim zachowaniu dostępu do rynku pracy u dotychczasowego pracodawcy, zostań przy kolejnym oświadczeniu lub zezwoleniu na pracę; szczegóły dłuższej ścieżki opisuje przewodnik o karcie pobytu.
Najważniejsze: uruchom kolejny tytuł do pracy z wyprzedzeniem
Tu jest sedno całego tematu. Każda droga kontynuacji wymaga czasu - urząd pracy musi wpisać kolejne oświadczenie do ewidencji albo wojewoda wydać decyzję o zezwoleniu na pracę. Jeśli pracodawca zacznie załatwiać kolejny tytuł do pracy dopiero po wygaśnięciu starego, między jednym a drugim powstanie luka, w której nie wolno Ci pracować.
Dlatego:
- Zaplanuj kontynuację zatrudnienia z wyprzedzeniem. Ustal z pracodawcą, którą ścieżką idziecie - kolejne oświadczenie czy zezwolenie na pracę - z odpowiednim zapasem czasu przed końcem okresu pracy z oświadczenia, a nie na ostatni dzień.
- Pamiętaj, kto składa dokumenty do pracy. Kolejne oświadczenie rejestruje pracodawca przez praca.gov.pl, o zezwolenie na pracę występuje pracodawca u wojewody. Twoją rolą jest dopilnować, by nowy tytuł do pracy był gotowy na czas.
- Sprawdź terminy u źródła. Ile trwa wpis oświadczenia do ewidencji czy wydanie decyzji o zezwoleniu na pracę - bywa różne i zależy od urzędu, dlatego nie podajemy tu liczb na sztywno. Aktualne terminy sprawdzisz na biznes.gov.pl.
Ułatwieniem od 1 czerwca 2025 r. jest zniesienie testu rynku pracy (informacji starosty) przy zezwoleniu na pracę - odpadł krok, który dawniej wydłużał procedurę o tygodnie. Mimo to kolejny tytuł do pracy nadal trzeba uruchomić wcześniej, bo wpis do ewidencji czy decyzja wojewody zajmują czas. Skalę sankcji za pracę bez tytułu opisuje Państwowa Inspekcja Pracy.
Ryzyko luki: przerwa w prawie do pracy = praca nielegalna
Najgroźniejszy scenariusz jest cichy: stare oświadczenie wygasło, kolejny tytuł do pracy jeszcze nie wpłynął, a Ty pracujesz dalej „bo przecież nic się nie zmieniło”. To praca nielegalna - choćby chodziło o jeden dzień przerwy między starym a nowym tytułem do pracy. Wygaśnięcie tytułu do pracy oznacza utratę dostępu do rynku pracy, a nie chwilowy „okres przejściowy”, w którym wolno pracować.
Konsekwencje nielegalnej pracy dotykają obie strony stosunku pracy:
- Pracodawcę - za nielegalne powierzenie pracy cudzoziemcowi grożą kary administracyjne, które od 1 czerwca 2025 r. wyraźnie wzrosły. Konkretnych kwot nie podajemy na sztywno - są ustawowe, weryfikuj je u źródła: Państwowa Inspekcja Pracy.
- Cudzoziemca - wykonywanie pracy bez ważnego tytułu do pracy to praca nielegalna: ryzyko sankcji oraz komplikacji przy kolejnym oświadczeniu lub zezwoleniu na pracę.
Jedyna pewna ochrona przed luką to ciągłość tytułu do pracy: kolejne oświadczenie albo zezwolenie na pracę gotowe, zanim wygaśnie stare. Jeśli przy okazji zmieniasz pracodawcę, to osobny przypadek z własnymi regułami - opisujemy go w przewodniku zmiana pracodawcy a karta pobytu.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy oświadczenie przedłuża się automatycznie po wygaśnięciu?
Nie. Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy daje dostęp do rynku pracy tylko na okres, na jaki pracodawca wpisał je do ewidencji, i nie odnawia się samo. Żeby kontynuować zatrudnienie, potrzebny jest nowy tytuł do pracy - kolejne oświadczenie albo zezwolenie na pracę - załatwiony jeszcze przed końcem starego okresu.
Mogę pracować, gdy pracodawca załatwia kolejny tytuł do pracy?
Tylko wtedy, gdy stary tytuł nadal jest ważny. Jeśli okres pracy z oświadczenia już minął, a kolejne oświadczenie lub zezwolenie na pracę jeszcze nie wpłynęło, nie wolno Ci wykonywać pracy - to praca nielegalna. Dlatego nowy tytuł do pracy trzeba mieć gotowy *przed* wygaśnięciem starego.
Mam ubiegać się o kolejne oświadczenie czy o zezwolenie na pracę?
To zależy, jak długo ma trwać zatrudnienie i czy nadal spełnione są warunki ścieżki uproszczonej. Krótsza kontynuacja u tego samego pracodawcy często mieści się w kolejnym oświadczeniu; dłuższa lub wykraczająca poza jego ramy - w zezwoleniu na pracę. Aktualne warunki sprawdź na biznes.gov.pl.
Kto składa kolejny tytuł do pracy - pracownik czy pracodawca?
Składa go pracodawca (podmiot powierzający wykonywanie pracy): kolejne oświadczenie rejestruje przez praca.gov.pl, a o zezwolenie na pracę występuje u wojewody. Cudzoziemiec dostarcza dane i dokumenty, ale formalnie nie występuje sam - choć to on ponosi ryzyko, jeśli zacznie pracę bez ważnego tytułu do pracy.
Co przywraca dostęp do rynku pracy po wygaśnięciu oświadczenia?
Kolejny tytuł do pracy: nowe oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy wpisane do ewidencji przez powiatowy urząd pracy albo zezwolenie na pracę wydane przez wojewodę. Dopiero ważny tytuł do pracy pozwala cudzoziemcowi legalnie pracować w Polsce i kontynuować zatrudnienie u pracodawcy.
Z jakim wyprzedzeniem pracodawca powinien uruchomić kolejny tytuł do pracy?
Im wcześniej, tym bezpieczniej - chodzi o to, by nowy tytuł do pracy był gotowy, zanim wygaśnie stary, bez luki między nimi. Terminy wpisu oświadczenia do ewidencji i wydania decyzji o zezwoleniu na pracę bywają różne i zależą od urzędu, dlatego nie podajemy ich na sztywno - sprawdź je na biznes.gov.pl.