Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy to najprostszy legalny sposób zatrudnienia cudzoziemca w Polsce - ale tylko dla obywateli czterech państw i tylko na określony czas. To procedura uproszczona: pracodawca rejestruje oświadczenie w urzędzie, a cudzoziemiec może na jego podstawie podjąć pracę bez konieczności uzyskiwania zezwolenia na pracę u wojewody. Od 1 czerwca 2025 r. cała procedura działa inaczej niż wcześniej - oświadczenie składa się wyłącznie elektronicznie, a lista państw, których obywatele mogą z niej korzystać, zmieniła się z końcem 2025 roku. Ten przewodnik tłumaczy prostym językiem, czym jest oświadczenie, kto może z niego skorzystać, jak je zarejestrować i kiedy zamiast oświadczenia potrzebne jest zezwolenie na pracę. Nie jesteśmy urzędem ani kancelarią - przy każdym kroku odsyłamy do oficjalnego źródła, gdzie sprawdzisz aktualną opłatę, termin i listę dokumentów. Pełniejszy obraz całej legalizacji znajdziesz w przewodniku po legalizacji zatrudnienia cudzoziemców.
Czym jest oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy
Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy to dokument, który pracodawca (po polsku formalnie: podmiot powierzający wykonywanie pracy) rejestruje w powiatowym urzędzie pracy (PUP), żeby legalnie zatrudnić cudzoziemca z jednego z czterech wybranych państw. Wpis oświadczenia do ewidencji zastępuje pełną procedurę zezwolenia na pracę - dlatego mówi się o ścieżce uproszczonej.
W praktyce działa to tak: pracodawca zgłasza, kogo, na jakim stanowisku i na jaki okres chce zatrudnić; urząd wpisuje oświadczenie do ewidencji; cudzoziemiec na tej podstawie może legalnie pracować. To tytuł do pracy - czyli odpowiedź na pytanie „czy wolno mi tu pracować”. Nie załatwia za to tytułu do pobytu (wizy ani karty pobytu), który jest osobnym torem prowadzonym przez wojewodę i Urząd do Spraw Cudzoziemców. Oba trzeba mieć równocześnie. Różnicę między pracą a pobytem rozwijamy w przewodniku po legalizacji.
Podstawą prawną oświadczenia jest ustawa z 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2025 poz. 621), która weszła w życie 1 czerwca 2025 r. Rządowy opis tej ścieżki - kto, kogo, na ile i gdzie - znajdziesz na biznes.gov.pl - oświadczenie o powierzeniu pracy.
Kto może pracować na oświadczeniu
Z oświadczenia mogą korzystać wyłącznie obywatele czterech państw:
- Armenia
- Białoruś
- Mołdawia
- Ukraina
Obywatel każdego innego kraju nie może pracować na oświadczeniu - potrzebuje zezwolenia na pracę (zwykłego albo na pracę sezonową). Aktualną listę państw oświadczeniowych potwierdza biznes.gov.pl.
Ważna zmiana - Gruzja wypadła z listy od 1 grudnia 2025 r. Do końca listopada 2025 r. obywatele Gruzji również mogli pracować na oświadczeniu. Od 1 grudnia 2025 r. Gruzja została wykluczona z listy państw oświadczeniowych - obywatel Gruzji nie może już rozpocząć pracy na nowym oświadczeniu i potrzebuje zezwolenia na pracę albo zezwolenia na pracę sezonową. Dlaczego to ważne: starsze poradniki nadal wymieniają Gruzję jako kraj oświadczeniowy, co dziś jest błędem. Działa tu jednak przepis przejściowy - oświadczenia dla obywateli Gruzji uzyskane przed 1 grudnia 2025 r. zachowują ważność do końca swojego okresu. Zmianę potwierdzają biznes.gov.pl oraz komunikat PUP Piaseczno - zmiany od 1.12.2025.
Obywatele Ukrainy mają dodatkowo własny, uproszczony tryb wynikający ze specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy - z odrębnym sposobem powiadamiania o powierzeniu pracy. Te zasady bywają zmieniane oddzielnie od ogólnych przepisów, dlatego śledź je w osobnej sekcji, a aktualny status reguluje Urząd do Spraw Cudzoziemców.
Na jak długo można powierzyć pracę na oświadczeniu
Praca na podstawie oświadczenia jest ograniczona w czasie - oświadczenie nie działa bezterminowo. Maksymalny okres, na jaki można powierzyć pracę cudzoziemcowi w ramach tej uproszczonej ścieżki, wynosi do 24 miesięcy według biznes.gov.pl - oświadczenie o powierzeniu pracy. Tę liczbę traktuj jako wskazówkę i zweryfikuj ją w źródle tuż przed rejestracją - okresy i warunki bywają nowelizowane, a my świadomie odsyłamy do oficjalnej strony, zamiast podawać je na sztywno.
Co istotne, okres pracy z oświadczenia liczy się niezależnie od ważności dokumentu pobytowego cudzoziemca (wizy czy karty pobytu). Daty ważności tytułu do pracy i tytułu do pobytu rzadko się pokrywają - pilnuj ich osobno, bo wygaśnięcie jednego nie przedłuża drugiego. Jeśli planowana praca ma trwać dłużej niż dopuszcza oświadczenie albo wykracza poza jego ramy, właściwą ścieżką staje się zezwolenie na pracę. Dokładny okres, opłatę i terminy dla Twojej sytuacji sprawdzisz na biznes.gov.pl.
Jak zarejestrować oświadczenie - krok po kroku
Oświadczenie rejestruje pracodawca, nie cudzoziemiec. To pracodawca jest stroną, która składa dokument i odpowiada za jego poprawność.
Od 1 czerwca 2025 r. oświadczenie składa się wyłącznie elektronicznie przez rządowy portal praca.gov.pl. To kluczowa zmiana: dokumenty złożone w innej formie - papierowo, mailem, osobiście w okienku - pozostawia się bez rozpoznania, czyli urząd ich nie rozpatruje. Pełną elektronizację oświadczeń i wniosków o pracę sezonową opisuje komunikat praca.gov.pl (Warszawa) - zmiany od 1.06.2025.
W skrócie ścieżka rejestracji wygląda tak:
- Pracodawca przygotowuje dane - kogo zatrudnia (obywatel jednego z 4 państw), na jakim stanowisku, na jaki okres, na jakich warunkach. Wymaga to konta i podpisu elektronicznego (profil zaufany lub podpis kwalifikowany) na portalu praca.gov.pl.
- Składa oświadczenie elektronicznie przez praca.gov.pl do właściwego powiatowego urzędu pracy.
- Urząd wpisuje oświadczenie do ewidencji (lub prowadzi postępowanie wyjaśniające, jeśli ma wątpliwości).
- Cudzoziemiec może podjąć pracę na warunkach wpisanych w oświadczeniu - a pracodawca dopełnia pozostałych obowiązków (m.in. pisemna umowa przed rozpoczęciem pracy, zgłoszenie do ZUS, zgłoszenie podjęcia lub niepodjęcia pracy).
Opłatę za rejestrację oraz termin rozpatrzenia świadomie odsyłamy do źródła - są ustalane urzędowo i bywają nowelizowane. Aktualną opłatę i termin sprawdzisz na biznes.gov.pl - oświadczenie, a pełny opis procedury krok po kroku wraz z listą dokumentów na biznes.gov.pl - opis procedury 1610. Praktyczne wskazówki dla pracodawcy zatrudniającego cudzoziemca zbiera też strona dla pracodawcy.
Co zmieniła ustawa z 20 marca 2025 r.
Ustawa z 20 marca 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 621) zastąpiła wcześniejsze przepisy o zatrudnianiu cudzoziemców i weszła w życie 1 czerwca 2025 r. Dla oświadczenia oznacza to kilka realnych zmian:
- Pełna elektronizacja. Oświadczenia (oraz wnioski o zezwolenie na pracę sezonową) składa się od 1 czerwca 2025 r. wyłącznie przez praca.gov.pl - dokumenty w innej formie nie są rozpatrywane (komunikat praca.gov.pl).
- Zmiana listy państw oświadczeniowych. Od 1 grudnia 2025 r. lista to wyłącznie Armenia, Białoruś, Mołdawia i Ukraina - Gruzja wypadła (biznes.gov.pl, PUP Piaseczno).
- Wyższe kary za nielegalne powierzenie pracy. Od 1 czerwca 2025 r. sankcje za zatrudnienie cudzoziemca bez wymaganego tytułu znacząco wzrosły. Konkretnych kwot nie podajemy tu na sztywno - są ustawowe, ale weryfikuj je w źródle: Państwowa Inspekcja Pracy.
Przy okazji ustawa zmieniła też zasady dla zezwoleń na pracę (m.in. zniesiono tzw. test rynku pracy, a od 1 stycznia 2026 r. weszły nowe nazwy wniosków) - to jednak osobny temat, który omawiamy w przewodniku po zezwoleniu na pracę.
Oświadczenie czy zezwolenie na pracę - kiedy które
To najczęstsze pytanie pracodawców i pracowników. Prosta zasada:
Oświadczenie wystarczy, gdy spełnione są łącznie warunki: cudzoziemiec jest obywatelem Armenii, Białorusi, Mołdawii albo Ukrainy, a praca mieści się w ramach uproszczonej ścieżki (m.in. dopuszczalny okres do 24 miesięcy). Wtedy zamiast pełnej procedury wystarczy wpis oświadczenia w PUP przez praca.gov.pl.
Zezwolenie na pracę jest potrzebne, gdy:
- cudzoziemiec jest obywatelem innego państwa niż te cztery (np. od 1 grudnia 2025 r. dotyczy to obywateli Gruzji);
- praca ma trwać dłużej niż dopuszcza oświadczenie;
- chodzi o delegowanie z zagranicy, funkcję w zarządzie osoby prawnej albo inną sytuację wykraczającą poza ścieżkę uproszczoną;
- albo o pracę sezonową (rolnictwo, ogrodnictwo, turystyka) - to osobny rodzaj zezwolenia wydawany przez PUP.
Zezwolenie na pracę wydaje wojewoda (a w przypadku pracy sezonowej - starosta przez PUP). Rodzaje zezwoleń i to, kto którego potrzebuje, opisuje rządowa Zielona Linia - rodzaje zezwoleń na pracę, a procedurę - biznes.gov.pl - zezwolenie na pracę. Pełne porównanie obu ścieżek znajdziesz w przewodniku po zezwoleniu na pracę.
Co dzieje się po wygaśnięciu oświadczenia
Oświadczenie nie odnawia się samo. Gdy zbliża się koniec okresu, na jaki powierzono pracę, masz w praktyce trzy możliwości:
- Nowe oświadczenie - jeśli nadal spełnione są warunki ścieżki uproszczonej (obywatelstwo jednego z 4 państw, mieszczący się okres), pracodawca może zarejestrować kolejne oświadczenie przez praca.gov.pl. Zasady i ewentualne ograniczenia sprawdzaj w źródle: biznes.gov.pl.
- Zezwolenie na pracę - jeśli współpraca ma być dłuższa albo wykracza poza ramy oświadczenia, naturalnym krokiem jest przejście na zezwolenie na pracę u wojewody.
- Zakończenie pracy - jeśli zatrudnienie się kończy, pracodawca dopełnia obowiązków zgłoszeniowych (m.in. zgłoszenie zakończenia pracy, wyrejestrowanie z ZUS).
Pamiętaj o dwóch torach: wygaśnięcie oświadczenia dotyczy tytułu do pracy. Twój tytuł do pobytu (wiza, karta pobytu) ma własną datę ważności i własną procedurę - pilnuj obu osobno, bo luka w którymkolwiek oznacza ryzyko utraty legalności. Co dokładnie uprawnia Twój dokument pobytowy i kiedy złożyć wniosek o jego przedłużenie, sprawdzaj u Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Najważniejsze: nie pracuj ani jednego dnia bez ważnego tytułu do pracy - przerwa między wygaśnięciem starego a wpisem nowego oświadczenia to praca nielegalna, z karami dla pracodawcy i ryzykiem dla pracownika.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Kto składa oświadczenie - ja jako pracownik czy pracodawca?
Składa je pracodawca (podmiot powierzający pracę), elektronicznie przez praca.gov.pl. Jako cudzoziemiec nie rejestrujesz oświadczenia samodzielnie - to obowiązek strony, która Cię zatrudnia. Opis procedury: biznes.gov.pl.
Jestem obywatelem Gruzji - czy mogę pracować na oświadczeniu?
Nie, jeśli zaczynasz teraz. Od 1 grudnia 2025 r. Gruzja nie jest już na liście państw oświadczeniowych, więc potrzebujesz zezwolenia na pracę albo zezwolenia na pracę sezonową. Oświadczenia uzyskane przed tą datą zachowują ważność do końca okresu. Potwierdza to biznes.gov.pl i PUP Piaseczno.
Czy mogę złożyć oświadczenie papierowo albo w urzędzie osobiście?
Nie. Od 1 czerwca 2025 r. oświadczenie składa się wyłącznie elektronicznie przez praca.gov.pl - dokumenty w innej formie pozostawia się bez rozpoznania. Wyjaśnia to komunikat praca.gov.pl.
Ile kosztuje rejestracja oświadczenia i jak długo się czeka?
Opłata i termin są ustalane urzędowo i mogą się zmieniać - dlatego nie podajemy ich tu na sztywno. Aktualną opłatę i termin sprawdzisz na biznes.gov.pl - oświadczenie, a pełny opis procedury na biznes.gov.pl - opis procedury 1610.
Czy oświadczenie daje mi prawo pobytu w Polsce?
Nie. Oświadczenie to tytuł do pracy, a nie tytuł do pobytu. Legalny pobyt daje wiza, karta pobytu albo inny dokument pobytowy - to osobny tor prowadzony przez wojewodę i Urząd do Spraw Cudzoziemców. Oba dokumenty trzeba mieć równocześnie. Więcej w przewodniku po legalizacji.
Czy na oświadczeniu mogę zmienić pracodawcę?
Oświadczenie jest powiązane z konkretnym pracodawcą, który je zarejestrował, i z warunkami w nim wpisanymi. Nowy pracodawca z reguły rejestruje własne oświadczenie. Szczegółowe zasady zmiany pracodawcy i ewentualne ograniczenia sprawdzaj w źródle - biznes.gov.pl - bo bywają doprecyzowywane, a obowiązki po stronie zatrudniającego zbiera strona dla pracodawcy.