Zmiany w przepisach dla cudzoziemców 2025–2026: MOS, UKR, praca

Ta strona to oś czasu zmian przepisów dla cudzoziemców na lata 2025–2026 - w formacie „news + procedura”. Każda sekcja opisuje jedną zmianę: co się zmieniło, od kiedy obowiązuje i co zrobić teraz. Nie powtarzamy tu pełnych procedur - po szczegóły kroków odsyłamy do naszych przewodników proceduralnych (mostek do rdzenia tematu), a każdą datę graniczną linkujemy do oficjalnego źródła rządowego. Jeśli zaczynasz od zera i chcesz całościowego obrazu obowiązków, wróć do huba legalizacja zatrudnienia cudzoziemców. To temat o lotnych datach - wiele starszych poradników podaje już nieaktualne terminy, dlatego tę stronę przeglądamy regularnie.

Ustawa z 1 czerwca 2025 r. - elektronizacja i koniec testu rynku pracy

Co się zmieniło: weszła w życie nowa ustawa porządkująca zasady powierzania pracy cudzoziemcom - ustawa z 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2025 poz. 621). Najważniejsze praktyczne skutki to dwie rzeczy. Po pierwsze, pełna elektronizacja: oświadczenia o powierzeniu pracy oraz wnioski o zezwolenie na pracę składa się wyłącznie elektronicznie przez portal praca.gov.pl. Po drugie, zniesienie testu rynku pracy (tzw. informacji starosty) - etap, który wcześniej wydłużał i komplikował uzyskanie zezwolenia na pracę.

Od kiedy: od 1 czerwca 2025 r.

Co robić teraz: jeśli przygotowujesz dokumenty papierowo, przestaw się na ścieżkę elektroniczną - wnioski i oświadczenia idą przez praca.gov.pl. Procedurę uzyskania pozwolenia opisujemy w przewodniku zezwolenie na pracę, a tryb oświadczeniowy w przewodniku oświadczenie o powierzeniu pracy. Opis zmian z perspektywy pracodawcy znajdziesz w komunikacie urzędu: od 1 czerwca 2025 r. zmieniają się zasady w zatrudnianiu cudzoziemców, a treść samej ustawy w ISAP - Dz.U. 2025 poz. 621.

Gruzja poza oświadczeniem od 1 grudnia 2025 r.

Co się zmieniło: Gruzja została wykluczona z listy państw, których obywateli można zatrudnić w uproszczonym trybie oświadczenia o powierzeniu pracy. Po zmianie lista państw oświadczeniowych obejmuje cztery kraje: Armenia, Białoruś, Mołdawia i Ukraina.

Od kiedy: od 1 grudnia 2025 r. Obowiązuje przy tym przepis przejściowy: oświadczenia dla obywateli Gruzji wpisane do ewidencji przed 1 grudnia 2025 r. zachowują ważność do upływu okresu, na jaki zostały wpisane.

Co robić teraz: jeśli planujesz zatrudnić obywatela Gruzji na nowo, ścieżka oświadczeniowa już nie zadziała - wejdź na tor zezwolenia na pracę albo zezwolenia na pracę sezonową. Jeśli masz wcześniejsze, ważne oświadczenie, możesz je wykorzystać do końca okresu. Zasady oświadczenia opisujemy w przewodniku oświadczenie o powierzeniu pracy. Zmianę listy i przepis przejściowy potwierdzają: Zielona Linia - ważne zmiany w oświadczeniu od 1 grudnia 2025 r. oraz biznes.gov.pl - oświadczenie o powierzeniu pracy.

Nowe nazwy zezwoleń na pracę od 1 stycznia 2026 r. (A–E → ZC-*)

Co się zmieniło: zmieniło się nazewnictwo wniosków o zezwolenie na pracę. Na praca.gov.pl nie znajdziesz już wniosków oznaczonych literami A–E. Zamiast nich obowiązują nowe oznaczenia ZC-*. Mapowanie wygląda tak:

• ZC-WWZPP - dawniej typ A (praca u pracodawcy z siedzibą w Polsce),
• ZC-WWZF - dawniej typ B (praca w zarządzie / jako członek organu osoby prawnej),
• ZC-WWZD - dawniej typy C, D oraz E (praca w ramach delegowania do Polski).

Jeśli szukasz „typu A” - to dziś ZC-WWZPP. Jeśli „typu B” - ZC-WWZF. Jeśli „typu C”, „typu D” lub „typu E” - wszystkie trzy zastąpił ZC-WWZD. Sam zakres, kogo i jakiej sytuacji dotyczy dany wniosek, pozostaje w istocie ten sam - zmieniła się przede wszystkim nazwa i forma składania.

Od kiedy: od 1 stycznia 2026 r.

Co robić teraz: składając wniosek, kieruj się nowym oznaczeniem ZC-* odpowiadającym Twojej sytuacji. Pamiętaj też, że zezwolenie na pracę sezonową to odrębna instytucja - składa się je osobno, w innym trybie niż „zwykłe” zezwolenie na pracę; aktualny status i zasady tego wniosku sprawdź bezpośrednio u źródła, zamiast zakładać, że nic się w nim nie zmieniło. Procedurę uzyskania pozwolenia opisujemy w przewodniku zezwolenie na pracę. Pełne mapowanie starych typów na nowe nazwy znajdziesz na: Zielona Linia - nowe nazwy wniosków o zezwolenie na pracę.

MOS obowiązkowy od 27 kwietnia 2026 r. - wnioski pobytowe tylko elektronicznie

Co się zmieniło: wnioski o zezwolenie na pobyt - czasowy, stały oraz rezydenta długoterminowego UE - składa się wyłącznie elektronicznie, przez Moduł Obsługi Spraw (MOS) pod adresem mos.cudzoziemcy.gov.pl. Wnioski papierowe, które nie wpłynęły do urzędu przed wejściem obowiązku, nie są rozpatrywane.

Od kiedy: od 27 kwietnia 2026 r. Obowiązek dotyczy obywateli państw trzecich; nie obejmuje obywateli UE, EOG ani Szwajcarii (oni korzystają z odrębnych zasad pobytu).

Co robić teraz: sprawę pobytową prowadź wyłącznie elektronicznie przez MOS. Zwróć uwagę na kluczowe rozróżnienie dwóch systemów: pobyt to MOS i wojewoda / UdSC, a praca to praca.gov.pl - to dwie różne procedury w dwóch różnych portalach, których nie należy mylić. Po szczegóły dokumentu pobytowego sięgnij do przewodnika karta pobytu. Zasady elektronicznego składania wniosków pobytowych opisuje urząd: gov.pl/web/udsc - informacje o MOS.

Koniec stempla w paszporcie od 27 kwietnia 2026 r. - zaświadczenie zamiast stempla

Co się zmieniło: wojewoda nie umieszcza już w paszporcie stempla potwierdzającego złożenie wniosku pobytowego. W jego miejsce wydawane jest zaświadczenie (do pobrania z systemu), które potwierdza złożenie wniosku oraz legalność pobytu w trakcie trwania procedury.

Od kiedy: od 27 kwietnia 2026 r.

Co robić teraz: zachowaj zaświadczenie z systemu jako dowód toczącej się sprawy i legalnego pobytu w okresie oczekiwania na decyzję - w praktyce zastępuje ono dawny stempel m.in. w kontekście pracy. Planując wyjazd i powrót do Polski w trakcie procedury, zweryfikuj wcześniej, na jakich zasadach zaświadczenie jest honorowane przy przekraczaniu granicy, bo nie działa ono identycznie jak wiza czy karta pobytu. O samym dokumencie i czasie oczekiwania piszemy w przewodnikach karta pobytu oraz ile się czeka na kartę pobytu. Zmianę opisuje urząd: gov.pl/web/udsc - cyfryzacja procedur legalizacji pobytu.

Obywatele Ukrainy - status UKR i daty graniczne

Co się zmieniło i co jest aktualne: to osobny, rozbudowany temat - tutaj podajemy go skrótowo. Najkrócej: legalny pobyt obywateli Ukrainy ze statusem UKR (ochrona czasowa) obowiązuje do 4 marca 2027 r., a pracodawca, który powierza pracę osobie z tym statusem, składa powiadomienie o powierzeniu pracy w ciągu 7 dni, elektronicznie przez praca.gov.pl.

Co robić teraz: nie polegaj na starszych poradnikach z datą „4 marca 2026 r.” ani na terminie „14 dni” na powiadomienie - oba są nieaktualne. Pełny wywód: status UKR, PESEL UKR, swobodna zmiana pracodawcy, karta pobytu CUKR oraz wszystkie okna i daty graniczne - znajdziesz na dedykowanym filarze praca obywatela Ukrainy w Polsce. Tam każdą datę odsyłamy do oficjalnego źródła; tutaj świadomie nie powielamy szczegółów, by nie utrzymywać dwóch rozjeżdżających się wersji.

🆕 Od 31 lipca 2026 r. doszedł warunek wojskowy. Ochronę czasową przyznaje się odtąd osobom, które wypełniły obowiązki wojskowe w Ukrainie, ale nie dotyczy to osób korzystających z ochrony przed 30 lipca 2026 r. i nieprzerwanie zachowujących status. Kogo obejmuje, gdzie jest pułapka „nieprzerwanie” i co z tego wynika dla pracodawcy: obowiązki wojskowe a ochrona czasowa.

Stan na 2 września 2026 r.: Rada UE przyjęła przedłużenie ochrony czasowej - decyzja wykonawcza Rady (UE) 2026/1912 z 30 lipca 2026 r. weszła w życie 5 sierpnia 2026 r. i przedłuża ochronę czasową w Unii do 4 marca 2028 r. To jednak nie przesuwa jeszcze polskiej daty: ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy oraz komunikaty urzędów nadal wskazują 4 marca 2027 r. jako koniec legalnego pobytu i statusu UKR w Polsce. W planowaniu stosuj 4 marca 2027 r., dopóki polski ustawodawca nie przeniesie decyzji unijnej do prawa krajowego. Źródło: UdSC - przedłużenie ochrony czasowej do 4 marca 2028 r.

PESEL UKR nadany na oświadczenie - termin potwierdzenia tożsamości minął 31 sierpnia 2026 r.

Co się zmieniło: osoby, którym nadano PESEL ze statusem UKR na podstawie samego oświadczenia o tożsamości - bez okazania paszportu lub innego dokumentu podróży ze zdjęciem - miały obowiązek potwierdzić tożsamość ważnym dokumentem podróży w dowolnym urzędzie gminy. W praktyce dotyczyło to głównie pierwszej fali z 2022 r., która zamiast paszportu przedkładała inne dokumenty, np. akt urodzenia. Jeśli PESEL UKR nadano na podstawie paszportu, obowiązek nie występował.

Stan po terminie: termin upłynął 31 sierpnia 2026 r. U osób, które nie potwierdziły tożsamości, z dniem 1 września 2026 r. status UKR wygasł i został zastąpiony statusem NUE, a wraz z nim ustało prawo do legalnego pobytu oraz do świadczeń przysługujących osobom objętym ochroną czasową.

Co robić teraz: ustal, na jakiej podstawie nadano Ci PESEL UKR i jaki masz dziś status w rejestrze. Jeśli podstawą było samo oświadczenie, a tożsamości nie potwierdzono w terminie - wyjaśnij sytuację w urzędzie gminy. Źródła urzędowe nie opisują odrębnej procedury odzyskania statusu UKR po 31 sierpnia 2026 r., więc każdy taki przypadek rozstrzyga się indywidualnie. Kontekst statusu UKR opisujemy na filarze praca obywatela Ukrainy w Polsce, a samą procedurę numeru - w przewodniku PESEL dla cudzoziemca. Obowiązek i jego skutek potwierdzają: Opolski Urząd Wojewódzki - zmiany w przepisach dotyczących obywateli Ukrainy (FAQ) oraz Wortal PSZ - zmiany w ochronie czasowej dla obywateli Ukrainy.

Wyższe kary dla pracodawców od 2025 r.

Co się zmieniło: wraz z nowymi przepisami z 2025 r. zaostrzono sankcje za nielegalne powierzenie pracy cudzoziemcowi. Zakres kar oraz mandatów nakładanych przez Państwową Inspekcję Pracy został podniesiony, a kontrole legalności zatrudnienia cudzoziemców należą do priorytetów PIP.

Od kiedy: od 1 czerwca 2025 r. (wraz z wejściem nowych zasad powierzania pracy).

Co robić teraz: nie podajemy tu konkretnych kwot - ich wysokość i widełki należy zweryfikować bezpośrednio u źródła, bo bywają aktualizowane. Najpewniejszą ochroną przed sankcją jest poprawny tytuł do pracy i dotrzymanie terminów (oświadczenie / zezwolenie / powiadomienie). Obowiązki pracodawcy krok po kroku zebraliśmy w przewodniku zatrudnianie cudzoziemców. Aktualny zakres sankcji opisuje PIP: cudzoziemcy - ułatwienia w zatrudnieniu, wyższe sankcje za łamanie prawa.

Najczęstsze pytania (FAQ)