Umowy · Poradnik

Wypowiedzenie umowy o pracę - okresy i zasady

Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem wygląda prosto tylko na papierze.

Stan prawny: 1 listopada 2026
Czas czytania: 7 min
Dostępne: PL · UA · RU
Informacja, nie porada prawna. Przepisy się zmieniają - przed decyzją kadrową zweryfikuj stan na oficjalnych stronach (linki w tekście). Nie jesteśmy urzędem ani kancelarią.

Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem wygląda prosto tylko na papierze. W praktyce pracodawcy popełniają tu kosztowne błędy: źle liczą okres wypowiedzenia, zapominają o uzasadnieniu przy umowie na czas określony albo pomijają pouczenie o prawie do sądu. Ten przewodnik porządkuje zasady wypowiadania umowy o pracę zgodnie z Kodeksem pracy. To część przewodnika po prawie pracy dla pracodawcy. Na końcu wyjaśniamy, co dzieje się z legalnością pracy i pobytu, gdy umowę wypowiada się cudzoziemcowi - bo tu do prawa pracy dochodzą obowiązki wobec urzędu.

Okresy wypowiedzenia umowy o pracę

Długość okresu wypowiedzenia umowy o pracę zależy od stażu u danego pracodawcy i wynosi (art. 36 § 1 Kodeksu pracy):

Staż u danego pracodawcyOkres wypowiedzenia
mniej niż 6 miesięcy2 tygodnie
co najmniej 6 miesięcy1 miesiąc
co najmniej 3 lata3 miesiące

Dwie rzeczy, które łatwo pomylić:

  • Liczy się staż u tego samego pracodawcy, a nie ogólny staż w karierze. Sumują się przy tym wszystkie wcześniejsze umowy u tego pracodawcy - nawet z przerwami. O długości wypowiedzenia decyduje staż na dzień złożenia wypowiedzenia. Sam okres wypowiedzenia go nie wydłuża, nawet jeśli próg stażu zostanie przekroczony w jego trakcie.
  • Te same okresy dotyczą umowy na czas określony i nieokreślony. Zrównanie obowiązuje od 2016 roku - nie ma już krótszych wypowiedzeń dla umów terminowych. Zasady potwierdza Zielona Linia (rządowy portal rynku pracy).

Umowa na okres próbny

Umowa na okres próbny ma własne, krótsze okresy wypowiedzenia (art. 34 Kodeksu pracy):

Długość okresu próbnegoOkres wypowiedzenia
nie więcej niż 2 tygodnie3 dni robocze
dłuższy niż 2 tygodnie, ale krótszy niż 3 miesiące1 tydzień
3 miesiące2 tygodnie

Uwaga: to 3 dni robocze, a nie kalendarzowe. Nowelizacja z 2023 roku zmieniła zasady zawierania samej umowy próbnej (m.in. powiązanie jej długości z planowaną umową), ale powyższych okresów wypowiedzenia nie ruszyła.

Sposoby rozwiązania umowy o pracę

Kodeks pracy przewiduje cztery sposoby rozwiązania umowy (art. 30 § 1):

  • za porozumieniem stron - obie strony zgadzają się na warunki i termin,
  • za wypowiedzeniem - jednostronne oświadczenie z zachowaniem okresu wypowiedzenia,
  • bez wypowiedzenia - jednostronne oświadczenie ze skutkiem natychmiastowym (tylko w przypadkach z ustawy),
  • z upływem czasu, na jaki umowa była zawarta.

Oświadczenie o wypowiedzeniu lub rozwiązaniu bez wypowiedzenia składa się na piśmie (art. 30 § 3). W piśmie pracodawcy muszą się znaleźć dwa elementy: przyczyna wypowiedzenia (art. 30 § 4) oraz pouczenie o prawie odwołania do sądu pracy (art. 30 § 5). Brak przyczyny naraża pracodawcę na zarzut wadliwego wypowiedzenia. Wzory i zasady opisuje gov.pl.

Uzasadnienie i konsultacja związkowa - także przy umowie terminowej

To najważniejsza zmiana ostatnich lat i częste źródło błędów. Od 26 kwietnia 2023 roku wypowiedzenie umowy na czas określony wymaga tego samego co umowa bezterminowa:

  • podania konkretnej przyczyny wypowiedzenia,
  • konsultacji ze związkiem zawodowym reprezentującym pracownika.

Wcześniej te obowiązki dotyczyły wyłącznie umów na czas nieokreślony - umowę terminową można było wypowiedzieć „bez powodu”. Po zmianie z 2023 roku to już nieaktualne. Opinia związku nie jest wiążąca (związek ma 5 dni na stanowisko), ale samo pominięcie konsultacji czy brak przyczyny naraża pracodawcę na przegraną w sądzie. Podstawę zmiany opisuje gov.pl.

Rozwiązanie bez wypowiedzenia

W wyjątkowych sytuacjach umowę można rozwiązać ze skutkiem natychmiastowym:

  • Z winy pracownika (art. 52 - tzw. dyscyplinarka) - przy ciężkim naruszeniu podstawowych obowiązków pracowniczych, popełnieniu przestępstwa uniemożliwiającego dalsze zatrudnienie lub zawinionej utracie uprawnień. Pracodawca ma na to 1 miesiąc od chwili, gdy dowiedział się o przyczynie.
  • Bez winy pracownika (art. 53) - po upływie okresów ochronnych przy długotrwałej, usprawiedliwionej nieobecności (np. chorobie).
  • Przez pracownika (art. 55) - gdy to pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków (m.in. nie wypłaca wynagrodzenia). Pracownikowi przysługuje wtedy odszkodowanie. Tryb natychmiastowego rozwiązania opisuje Zielona Linia.

Ochrona przed wypowiedzeniem

Niektórych pracowników nie można zwolnić za wypowiedzeniem. Najważniejsze przypadki to:

  • Wiek przedemerytalny (art. 39) - ochrona, gdy do osiągnięcia wieku emerytalnego brakuje nie więcej niż 4 lata (a staż pozwoli uzyskać emeryturę). Ochrona nie działa jednak przy upływie umowy terminowej, dyscyplinarce z art. 52 ani przy upadłości lub likwidacji pracodawcy.
  • Usprawiedliwiona nieobecność (art. 41) - zakaz wypowiedzenia w czasie urlopu i innej usprawiedliwionej nieobecności.
  • Ciąża i urlop macierzyński (art. 177) - zakaz wypowiedzenia i rozwiązania umowy.

Szczegóły ochrony przedemerytalnej wyjaśnia Państwowa Inspekcja Pracy.

Skrócenie okresu i zwolnienie z obowiązku pracy

Dwie instytucje, które warto znać przy dłuższych wypowiedzeniach:

  • Skrócenie okresu wypowiedzenia (art. 36¹) - pracodawca może jednostronnie skrócić wyłącznie 3-miesięczny okres wypowiedzenia, i to najwyżej do 1 miesiąca, gdy wypowiedzenie następuje z powodu upadłości lub likwidacji albo innych przyczyn niedotyczących pracowników. Za pozostałą część okresu pracownikowi przysługuje odszkodowanie, a oświadczenie o skróceniu trzeba złożyć razem z wypowiedzeniem.
  • Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy (art. 36²) - w okresie wypowiedzenia pracodawca może zwolnić pracownika z obowiązku przychodzenia do pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Odwołanie do sądu i świadectwo pracy

Pracownik, który nie zgadza się z wypowiedzeniem, ma 21 dni na odwołanie do sądu pracy (art. 264 Kodeksu pracy) - licząc od doręczenia pisma wypowiadającego umowę, a przy rozwiązaniu bez wypowiedzenia od doręczenia zawiadomienia o rozwiązaniu (przy wygaśnięciu umowy - od dnia jej wygaśnięcia). Ten sam termin dotyczy żądania nawiązania umowy przy odmowie przyjęcia do pracy. To ważne: jednolite 21 dni obowiązują od 2017 roku - dawne terminy 7 i 14 dni już nie mają zastosowania. Zasady odwołania podaje Zielona Linia.

Po ustaniu zatrudnienia pracodawca ma obowiązek wydać świadectwo pracy w dniu ustania stosunku pracy. Jeśli z przyczyn obiektywnych jest to niemożliwe, przesyła je pracownikowi w ciągu 7 dni (art. 97 Kodeksu pracy). Zakres i termin opisuje gov.pl.

Wypowiedzenie umowy cudzoziemcowi - co z legalnością pracy

Gdy umowę wypowiada się cudzoziemcowi, obowiązują dokładnie te same przepisy Kodeksu pracy co wobec obywatela Polski - okresy wypowiedzenia, forma pisemna, uzasadnienie, ochrona przed wypowiedzeniem. Dochodzi jednak druga warstwa: obowiązki wobec urzędu i skutki dla legalności.

  • Powiadomienie urzędu. Przy zatrudnieniu na podstawie oświadczenia podmiot powierzający pracę powiadamia starostę m.in. o wcześniejszym zakończeniu pracy przez cudzoziemca - na zasadach nowej ustawy o zatrudnianiu cudzoziemców obowiązującej od 1 czerwca 2025 roku. Skutkiem powiadomienia jest unieważnienie z mocy prawa wpisu oświadczenia do ewidencji oświadczeń (art. 70 ust. 2 i 5 ustawy z 20 marca 2025 r.). Przy zezwoleniu na pracę pracodawca powiadamia organ, który je wydał (zwykle wojewodę), w ciągu 7 dni, jeżeli cudzoziemiec zakończył pracę wcześniej niż 2 miesiące przed upływem ważności zezwolenia (art. 19 pkt 3 i art. 20 ust. 1); po takiej informacji organ uchyla zezwolenie (art. 22 ust. 1 pkt 6). Aktualne obowiązki opisuje Państwowa Inspekcja Pracy - warto je sprawdzać, bo starsze poradniki opisują nieobowiązujący już stan prawny.
  • Skutek dla zezwolenia i pobytu. Zezwolenie na pracę (lub oświadczenie) jest powiązane z konkretnym pracodawcą i stanowiskiem, więc po rozwiązaniu umowy traci podstawę. To, czy i jak długo pozostaje ważny sam pobyt cudzoziemca, zależy od jego podstawy - dlatego skutki dla karty pobytu należy skonsultować z urzędem wojewódzkim lub Urzędem do Spraw Cudzoziemców, a nie zakładać z góry.

Praktyczne konsekwencje utraty pracy i ścieżki dalszego zatrudnienia opisujemy osobno - zobacz zmianę pracodawcy na karcie pobytu, pracę cudzoziemca bez ważnego zezwolenia oraz obowiązki pracodawcy przy zatrudnianiu cudzoziemca. Całą ścieżkę legalizacji porządkuje przewodnik po legalizacji zatrudnienia cudzoziemców.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Ile wynosi okres wypowiedzenia umowy o pracę?

Zależy od stażu u danego pracodawcy: 2 tygodnie przy stażu krótszym niż 6 miesięcy, 1 miesiąc przy stażu co najmniej 6 miesięcy i 3 miesiące przy stażu co najmniej 3 lata (art. 36 Kodeksu pracy). Te same okresy dotyczą umowy na czas określony i nieokreślony.

Czy umowę na czas określony można wypowiedzieć bez podania przyczyny?

Nie. Od 26 kwietnia 2023 roku wypowiedzenie umowy na czas określony wymaga podania przyczyny i konsultacji ze związkiem zawodowym - tak samo jak przy umowie na czas nieokreślony. Wcześniejsza zasada „bez powodu” już nie obowiązuje.

Ile czasu ma pracownik na odwołanie od wypowiedzenia?

21 dni od doręczenia wypowiedzenia (art. 264 Kodeksu pracy). Przy rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia ten sam termin liczy się od dnia doręczenia zawiadomienia o rozwiązaniu (art. 264 § 2), a przy wygaśnięciu umowy od dnia wygaśnięcia. Dawne terminy 7 i 14 dni nie obowiązują od 2017 roku.

Kiedy można rozwiązać umowę bez wypowiedzenia?

W przypadkach wskazanych w Kodeksie pracy: z winy pracownika przy ciężkim naruszeniu obowiązków (art. 52, dyscyplinarka, w ciągu miesiąca od uzyskania wiadomości), bez winy przy długiej chorobie (art. 53) albo przez pracownika, gdy to pracodawca ciężko narusza swoje obowiązki (art. 55).

Kiedy trzeba wydać świadectwo pracy?

W dniu ustania stosunku pracy. Jeśli z przyczyn obiektywnych jest to niemożliwe, pracodawca przesyła świadectwo pracownikowi w ciągu 7 dni (art. 97 Kodeksu pracy).

Co dzieje się z legalnością pracy cudzoziemca po wypowiedzeniu umowy?

Zezwolenie na pracę lub oświadczenie jest powiązane z konkretnym pracodawcą, więc po rozwiązaniu umowy traci podstawę, a pracodawca ma obowiązek powiadomić urząd: starostę przy oświadczeniu (art. 70 ust. 2 ustawy z 20 marca 2025 r.), a przy zezwoleniu organ, który je wydał, w ciągu 7 dni, jeżeli cudzoziemiec zakończył pracę wcześniej niż 2 miesiące przed końcem ważności zezwolenia (art. 19 pkt 3 i art. 20 ust. 1). Wpływ na ważność samego pobytu zależy od jego podstawy - należy to sprawdzić w urzędzie wojewódzkim lub Urzędzie do Spraw Cudzoziemców.

Redakcja hr-legal.pl

Treść opracowana przez zespół redakcyjny i zweryfikowana merytorycznie. Rejestr dat granicznych, terminów i kwot sprawdzamy u źródeł około raz w miesiącu, a artykuły poprawiamy po istotnej zmianie przepisów. Data stanu prawnego na górze strony pokazuje, kiedy ostatnio sprawdziliśmy treść tego artykułu.